Celem artykułu jest określenie tożsamości uniwersytetu i skonfrontowanie jej z codziennymi praktykami tej instytucji tudzież społeczności akademickiej. Fundamentami do realizacji misji uniwersytetu, jakim jest dążenie do prawdy, są autonomia oraz kolegialność. ; Autor opisuje współczesną sytuację uniwersytetów w trzech zderzeniach: (1) wspólnego dążenia do prawdy z konkurencją indywidualnych uczonych narzucaną przez logikę rynku (wskaźniki, rozliczanie z osiągnięć indywidualnych, a nie wspólnych) - efektem jest osłabianie wspólnoty; (2) kolegialności z menedżeryzmem (władza rektora, nacisk na sprawność i efektywność) też narzucanym przez logikę rynku - efektem jest marginalizowanie kolegialności; (3) autonomii z wejściem w obręb uniwersytetu innych logik władzy (pół władzy) - efektem jest heteronomia uniwersytetów. Niemniej autor przytacza pozytywne przykłady praktyk akademickich i proponuje rozwiązania, które mogłyby wzmacniać akademickość wspólnoty na uczelniach.
The aim of the article is to define the identity of the university and confront it with the everyday practices of this institution and the academic community. The foundations for the university`s mission - understood as the pursuit of truth - are autonomy and collegiality. ; The author analyses the contemporary condition of universities in three areas of conflict: (1) the collective pursuit of truth versus the competition among individual scholars imposed by market logic (metrics, accountability based on individual rather than collective achievements), resulting in the weakening of the academic community; (2) collegiality versus managerialism (the authority of the rector, emphasis on efficiency and effectiveness), also driven by market logic, leading to the marginalization of collegial governance; and (3) autonomy versus the intrusion of other logics of power (fields of power) into the university, resulting in the heteronomization of universities. The author presents positive examples of academic practices and proposes solutions that could strengthen the academic character of university communities.
Zielona Góra: Lubuskie Towarzystwo Naukowe ; Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Nauk Społecznych
Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego
26 mar 2026
26 mar 2026
1
https://www.zbc.uz.zgora.pl/publication/105853
Gałat, Wioleta Bochno, Ewa - red.
Magier, Piotr Pokrzyńska, Magdalena - red. Nowicka, Ewa - red.
Chutorański, Maksymilian Szwabowski, Oskar Kowalski, Mirosław - red. Kowalska, Ewa - red.
Lisicki, Tomasz Asienkiewicz, Ryszard - red. Tatarczuk, Józef - red.
Jaworski, Krzysztof (1961- ) Bochno, Ewa - red.
Dobrowolska, Emilia Moczulska, Marta - red. Preston, Peter- red. jęz. Stankiewicz, Janina - red. nacz. Zmyślony, Roman - red. statyst. Adamczyk, Janusz- red. Skalik, Jan - red.
Bochno, Ewa Świerczek, Jagoda Bochno, Ewa - red.
Bochno, Ewa Bochno, Ewa - red. Kopaczyńska, Iwona - red.