Object

Title: "Stan panów"? Miejsce "Herrenstandu" w systemie prawnym, administracyjnym i ustrojowym Śląska w epoce habsburskiej (1526-1740) = "The Lords State of the Realm"? German "Herrenstand" in the Public and Administrative System of Silesia in the Habsburgian Era 1526-1740

Creator:

Kuczer, Jarosław

Date:

2017

Resource Type:

artykuł

Contributor:

Skobelski, Robert - red.

Group publication title:

Studia Zachodnie, 19

Abstract_pl:

Pojęcie stanu w okresie nowożytnym w historii polski jest jednoznaczne. W związku ze średniowiecznym pochodzeniem pojęcia, historiografia polska formułuje je w pewnym sensie linearnie. Stan drugi, szlachta, wywodząca się z pełniącego funkcje militarne rycerstwa, posiada wspólne przywileje, których nie podważały nawet majątkowy (choć i idące w ślad za nimi de facto polityczny) status magnaterii. Poszerzając zakres postrzegania szlachty jako stanu drugiego, nie jest negowana wprawdzie różnorodność poszczególnych grup szlachty podług posiadanych przez nie tytułów. ; Do dziś w historiografii polskiej nie wprowadzono niemieckiego pojęcia "Herrenstandu",czyli "stanu panów", ani nie starano się omówić jego wyjątkowego charakteru. Zwany w niemieckiej historii pod pojęciem "Hoher Adel" termin powstał w opozycji do, pozostającego w użyciu do XX w. w krajach niemieckich (ale i w Czechach i na Węgrzech), pojęcia "Ritterstand" - rycerstwo. ; Nowożytne "rycerstwo" niemieckie to oczywiście odpowiednik polskiego słowa "szlachta". Jednak podział pomiędzy obu grupami, przywileje polityczne i majątkowe, wyodrębnianie obu grup w spisach, konsygnacjach, atestacjach etc. podzielił je na dwa odrębne stany. "Herrenstand" to "grosso modo" książęta, hrabiowie i baronowie, pośród którymi widoczne są duże różnice. Na terenach ?niemieckich? grupa ta powstała już w środkowym średniowieczu, podczas kiedy na Śląsku zaczęta być rozwijana oparta na tutejszych książętach dopiero na przełomie XV i XVI w. ; Podstawowym problemem badawczym, jaki postawiono w niniejszym opracowaniu jest pytanie, czy stan panów na Śląsku zdołał do 1740 r., a więc końca władania Habsburgów, wykształcić właściwe mu formy instytucjonalne, polityczne i społeczne, by stać się odrębnym stanem na wzór niemiecki i czeski i uzyskać wyłączność na sprawowanie tutejszych urzędów i zasiadania w zgromadzeniach śląskich (względem innych stanów oraz panów z innych prowincji)? Jakie było jego miejsce pośród innych stanów i czy był on wyodrębniany prawnie? Na jakich zasadach został on sformułowany i w jakim kontekście możemy dziś postrzegać ten stan, a nadto poszerzyć o to pojęcie polską perspektywę badawczą?

Abstract:

The term "Lords state of the realm", German "Herrenstand", in the modern Polish history is actually unclear. In connection with the medieval origins of the concept, Polish historiography formulate them somewhat linear. The, so called, second state of the realm, nobility, originating from military orientated chivalry had many major privileges concerning their political and economic functions in the aristocratic, cosmopolitan society. The Lords state oft he realm stemed from the German word "Herrenstand". It was a group of dukes, earls, counts and barons. ; In polish historiography, there is no parallel term and the notion of "Herrenstand" must be take into discussion, and his unique character must be analized. "Herrenstand" was always tied with the term of high nobility ("Hoher Adel"). This second term was most understood, depicting the cultural side of lords state oft he realm. In German countries (but also in Austria, Dalmatia, Kraina, Czech and Hungary), the notion of "Herrenstand" was an oposite one to "Ritterstand" - knighthood. ; However, the division between this two groups extends between political privileges and property, rights and other small aspects concerning everyday life on the court and in the land as well. Still unclear remains the problem, if the groups of dukes, counts, barons, were the separate states oft he realm? In Silesia the lords state begun to be developed until the late fifteenth and sixteenth centuries. ; The basic research problem which is posed in this study is whether the state of lords in Silesia managed to 1740 create and develop its proper institutional forms, political and social, become a separate state on the German and Czech model and obtain exclusive rights to exercise local offices and sit in Silesian parliament? On what basis Silesian Herrenstand has been formulated and what was the context in which we perceive this state? In reference to it, how can we, nowadays, expand this concept trough Polish research perspective?

Publisher:

Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego

Format:

application/pdf

Resource Identifier:

oai:zbc.uz.zgora.pl:58688

Pages:

51-73

Source:

Studia Zachodnie, tom 19

Language:

pol

Rights:

Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego

Oryginal Object Identifier:

P-1950/II

Object collections:

Last modified:

Jul 9, 2021

In our library since:

Jul 9, 2021

Number of object content hits:

20

All available object's versions:

https://www.zbc.uz.zgora.pl/publication/65462

Show description in RDF format:

RDF

Show description in OAI-PMH format:

OAI-PMH

Objects

Similar

This page uses 'cookies'. More information