Digital Library of Zielona Góra contains 65 553 digital objects
Object
Title: Pomiędzy tradycją a filozofią analityczną
Subtitle:
Projekt etyki naukowej Karola Frenkla (1891-1920)
Abstract_pl:
Karol Frenkel to jeden z najmniej znanych uczniów Kazimierza Twardowskiego, który za swoją specjalizację naukową obrał etykę. Należał do pierwszego pokolenia przedstawicieli szkoły lwowsko-warszawskiej którzy stworzyli we Lwowie nowoczesny ośrodek myśli filozoficznej promieniujący swoim zasięgiem na całą Polskę. Szkoła Twardowskiego wprowadziła w polskiej filozofii program metodologiczny nadający całej szkole charakter analityczny. ; Frenkel z tej racji stał się prekursorem etyki analitycznej w Polsce. W jego twórczości naukowej zauważalne jest ścieranie się tradycji etycznej wyprowadzanej z religii z dążeniem do nadania etyce charakteru wyłącznie naukowego. Wynikało to także zewnętrznej potrzeby rozliczenia się z tradycją religijną, w której został wychowany. Na tej drodze otrzymał wsparcie Kazimierza Twardowskiego, który upatrywał w nim swego następcę, który mógł przejąć od niego zajęcia dydaktyczne z etyki realizowane na Uniwersytecie we Lwowie, Frenkel był doskonale przygotowany do tego zadania, gdyż biegle znał kilka języków, dzięki czemu mógł równolegle korzystać z całego dorobku europejskiej myśli etycznej. ; Dzięki temu w swojej rozprawie doktorskiej przeanalizował dwa odmienne systemy etyczne sformułowane przez Davida Hume`a oraz Artura Schopenhauera, które doszukiwały się determinant zachowań moralnych człowieka w sferze afektywnej. Propozycje te okazały się dla niego niezadawalające, a stąd zaproponował własne rozwiązanie, które wyprowadził z wypracowanego przez siebie rozumienia pojęcia moralności. W swojej propozycji etyki naukowej korzystał z osiągnięć nowoczesnej logiki i teorii poznania dzięki czemu jego koncepcja w całości mieściła się w nurcie filozofii analitycznej. ; Z dzisiejszej perspektywy było to pierwsza w Polsce próba sformułowania koncepcji etyki analitycznej, z której w szerokim zakresie korzystała także Maria Ossowska pisząc swoją najważniejszą książkę "Podstawy nauki o moralności". Ponieważ Frenkel napisał i obronił swoją rozprawę doktorską tuż przed momentem wybuchu I wojny światowej, a zmarł w czasie epidemii grypy "hiszpanki" zaraz po zakończeniu tej wojny, czyli w momencie, gdy Lwów dopiero był włączany w skład odradzającego się państwa polskiego, jego osiągnięcia naukowe na wiele lat uległy zapomnieniu. Autor w swej książce przywraca historii nauki polskiej jego twórcze osiągnięcia oraz stara się zrekonstruować drogę intelektualną, która doprowadziła go do sformułowania autorskiej propozycji etyki analitycznej.
Abstract:
Karol Frenkel is one of the least known students of Kazimierz Twardowski, who chose ethics as his scholarly specialisation. He belonged to the first generation of representatives of the Lvov-Warsaw school, who created a modern centre of philosophical thought in Lvov, spreading its research and inspiration throughout Poland. The Twardowski School introduced a methodological programme in Polish philosophy that gave the entire school an analytic character. ; For this reason, Frenkel became a precursor of analytic ethics in Poland. In his scholarly work, one can notice the clash of the ethical tradition derived from religion with the desire to give ethics an exclusively scientific character. It also resulted from the external need to settle accounts with the religious tradition in which he had been raised. On this path, he received the support of Kazimierz Twardowski, who saw him as his successor who could take over from him the classes in ethics carried out at the University of Lvov. ; Frenkel was perfectly prepared for this task as he was fluent in several languages, thanks to which he could simultaneously take advantage of the entire tradition of European ethical thought. As a result, in his doctoral dissertation he analysed two different ethical systems which sought determinants of human moral behaviour in the affective sphere: the one formulated by David Hume and the other authored by Arthur Schopenhauer. These proposals turned out to be unsatisfactory for him, and hence he proposed his own solution which he derived from his own understanding of the concept of morality. In his proposal of scientific ethics, he used the achievements of modern logic and the theory of cognition, owing to which his concept in its entirety belonged to the trend of analytic philosophy. ; From today`s perspective, it was the first attempt in Poland to formulate the concept of analytic ethics, which was also broadly used by Maria Ossowska when she was writing her most important book "Podstawy nauki o moralności" [Fundamentals of the Science of Morality]. Because Frenkel defended his doctoral dissertation just before the outbreak of World War I, and died during the Spanish flu epidemic immediately after the end of the war, i.e. at the moment when Lvov was just being incorporated into the reviving Polish state, his scholarly achievements were forgotten for many years. In his book, the author restores Frenkel`s creative output to the history of Polish culture and tries to reconstruct the intellectual path that led him to formulate his own proposal of analytic ethics.
Publisher:
Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego
Format:
Resource Identifier:
DOI:
Language:
Rights:
Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego
Object collections:
- Digital Library of Zielona Góra > Repository > Faculties > Faculty of Humanities
- Digital Library of Zielona Góra > Repository > Types of work > Books
Last modified:
Feb 18, 2026
In our library since:
Feb 18, 2026
Number of object content hits:
27
All available object's versions:
https://www.zbc.uz.zgora.pl/publication/104631
Show description in RDF format:
Show description in OAI-PMH format:
| Edition name | Date |
|---|---|
| Pomiędzy tradycją a filozofią analityczną. Projekt etyki naukowej Karola Frenkla (1891-1920) | Feb 18, 2026 |
Objects Similar
Konstańczak, Stefan (1955- ) Burda, Bogumiła - red. Szymczak, Małgorzata - red.
Konstańczak, Stefan (1955- ) Walczak, Paweł - red. nauk.
