Creator:

Kotlarek, Dawid

Contributor:

Wawryk, Joanna - red. ; Buck, Andrzej - red.

Title:

Biblioteki publiczne rejencji legnickiej w XIX i na początku XX wieku - wstęp do badań = Public libraries of the Legnica Regierungsbezirk in the 19th century and at the beginning of 20th century - introduction to the research

Group publication title:

Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 6

Subject and Keywords:

biblioteki publiczne ; biblioteki ludowe ; rejencja legnicka ; księgozbiór ; czytelnictwo ; public libraries ; folk libraries ; Liegnitz region ; library collections ; readership

Abstract_pl:

Niemieckie biblioteki publiczne działające na obszarze rejencji legnickiej w XIX i na początku XX w. przykuwały zbyt rzadko uwagę polskich badaczy. Niniejszy artykuł podejmuje próbę ukazania warunków, sposobów organizacji i rozwoju bibliotek ludowych na wspomnianym terytorium i stanowi jedynie wstęp do badań nad wspomnianą tematyką. Prekursorem bibliotekarstwa publicznego w krajach niemieckich był pochodzący z Saksonii Karl Benjamin Preusker (1786-1871). Z jego inicjatywy w miejscowości Grossenhain w 1828 r. powstała pierwsza tego typu książnica. Idee bibliotek publicznych na gruncie pruskim zaszczepiał natomiast niemiecki historyk Friedrich von Raumer (1781-1873). Od połowy XIX w. publiczne biblioteki ludowe zaczęły powstawać na terenie rejencji legnickiej. W 1848 r. powołano książnicę jeleniogórską, w 1857 r. w Nowej Soli, a do końca XIX w. powołano placówki w Zielonej Górze (1898 r.) i Wschowie (1899 r.). Do 1936 r. w miejscowościach rejencji liczących powyżej 5 tys. mieszkańców istniało już 20 tego typu instytucji. Biblioteki ludowe oferowały swoje zbiory szerokiemu gronu odbiorców, bez względu na pochodzenie i stan majątkowy, przyczyniając się do demokratyzacji dostępu do książek. Według danych na 1938 r. na terenie rejencji legnickiej w bibliotekach ludowych dostępnych było 97 596 tomów książek, odnotowano 21 029 czytelników, którzy wypożyczyli 240 904 książek.

Abstract:

The German public libraries on the area of the Legnica Regierungsbezirk in the 19 th century and at the beginning of 20 th century have rarely been a subject of research for the Polish researchers. This article is an attempt to show the determinants and the ways of organization of the public libraries on this territory and this is only an introduction to further research on this subject. Karl Benjamin Preusker (1786-1871), born in Saxony, was the precursor of the public librarianship in the German territories. It was his initiative to open such a library in Grossenhain in 1928. Friedrich von Raumer (1781-1873) a German historian, promoted the ideas of public libraries in Prussia. Public libraries in the area of Legnica Regierungsbezirk were first opened in the middle of the 19 th century. In 1848 a library was opened in Jelenia Góra, and in 1857 a library was opened in Nowa Sól. By the end of the 19th century libraries in Zielona Góra (in 1898) and Wschowa (in 1899) were opened. By the year 1936,there were already 20 libraries in the towns of the Legnica Regierungsbezirk that had more than 5 thousand inhabitants. The public libraries were open for a wide circle of users, without distinction of social class and wealth, which contributed to democratization of access to books. According to data from 1938, there were 97 596 book volumes available, and 21 029 readers who borrowed 240 904 books.

Publisher:

Zielona Góra: "Pro Libris" Wydawnictwo Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zielonej Górze

Date:

2014

Resource Type:

artykuł

Format:

pdf

Pages:

157-167

Source:

Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 6

Language:

pol

License CC BY-NC-ND 4.0:

kliknij tutaj, żeby przejść

Rights:

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Zielonej Górze