Kościół rzymskokatolicki w Polsce wobec problemu pedofilii po 1978 roku
Temat i słowa kluczowe:Kościół katolicki ; duchowieństwo katolickie ; pedofilia ; wykorzystywanie seksualne małoletnich ; prawo kanoniczne ; konkordat ; relacje państwo?Kościół ; Konferencja Episkopatu Polski ; ochrona dzieci ; polityka i religia ; Polska ; 20 w. ; 21 w. ; paedophilia ; Roman Catholic Church ; clergy ; sexual abuse of minors ; canon law ; concordat ; state-Church relations ; Polish Bishops` Conference ; child protection ; politics and religion
Streszczenie:Monografia stanowi efekt wieloletnich badań nad złożoną naturą zjawiska wykorzystywania seksualnego małoletnich przez duchownych w polskim Kościele katolickim. Zasadniczym celem pracy jest charakterystyka prawno-społecznych uwarunkowań tego problemu, wynikających ze specyficznej podmiotowości prawnej Kościoła w Polsce oraz z faktu, że duchowny jako sprawca przemocy seksualnej podlega równolegle dwóm porządkom prawnym - państwowemu i kanonicznemu. ; Praca ma układ problemowy i składa się z pięciu rozdziałów. Pierwszy omawia kulturowe oraz polityczne uwarunkowania pozycji Kościoła w Polsce, ukazując historyczne źródła jego autorytetu jako orędownika tożsamości narodowej. Drugi przedstawia prawne i psychologiczne aspekty pedofilii, w tym definicje karne i cywilne oraz konsekwencje traumy ofiar. Trzeci analizuje postawy duchowieństwa wobec przestępstw pedofilii w latach 2012-2022, zestawiając deklaracje Konferencji Episkopatu Polski z praktyką. Czwarty bada zróżnicowany przekaz medialny w zależności od profilu ideowego mediów. Piąty omawia świeckie fundacje, organizacje i inicjatywy społeczne wspierające ofiary. ; Autorka weryfikuje pięć hipotez, dowodząc m.in., że niedoprecyzowane zapisy konkordatu z 1993 roku sprzyjały praktyce niezawiadamiania organów ścigania, że wieloletni brak ochrony ofiar naruszał art. 30 Konstytucji RP oraz że to media, a nie hierarchia, systematycznie poszerzały wiedzę o skali nadużyć. Praca wskazuje również na rolę kardynała Stanisława Dziwisza i postuluje powołanie niezależnej, świeckiej komisji oraz reformę relacji państwo-Kościół.
Abstract:The monograph is the result of long-term research into the complex nature of the sexual abuse of minors by clergy within the Polish Catholic Church. The principal aim of the work is to characterise the legal and social conditions underlying this problem, which stem from the distinctive legal status of the Church in Poland and from the fact that a clergyman who perpetrates sexual violence is simultaneously subject to two legal orders - that of the state and canon law. ; Structured thematically, the book comprises five chapters. The first examines the cultural and political determinants of the Church`s position in Poland, tracing the historical roots of its authority as a guardian of national identity. The second presents the legal and psychological dimensions of paedophilia, including criminal and civil definitions and the consequences of victims` trauma. The third analyses the attitudes of the clergy toward paedophilia offences between 2012 and 2022, contrasting the declarations of the Polish Bishops` Conference with actual practice. The fourth investigates how media coverage varied according to outlets` ideological profiles. The fifth discusses secular foundations, organisations, and social initiatives supporting victims. ; The author tests five hypotheses, demonstrating among other things that the imprecise provisions of the 1993 Concordat facilitated the practice of not reporting offences to law enforcement, that the prolonged lack of victim protection violated Article 30 of the Polish Constitution, and that the media, rather than the hierarchy, systematically expanded knowledge of the scale of abuse. The work also highlights the role of Cardinal Stanisław Dziwisz and calls for an independent, secular commission and reform of state-Church relations.
Wydawca:Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego
Data wydania: Typ zasobu: Format: DOI: Jezyk: Prawa do dysponowania publikacją: